Szczupak żyworodny (Belonesox belizanus, Kner 1860) – ciekawa żyworódka z rodziny piękniczkowatych, podobnie jak popularne gupiki i mieczyki. W naturze występuje w rejonie Meksyku, Hondurasu oraz na Florydzie gdzie został, sztucznie introdukowany:
Najczęstsze pytanie, które sam sobie zadaje to, dlaczego ten właśnie gatunek, problemowy do zdobycia w naszym kraju, wymagający dużego akwarium z silnym oświetleniem i czasami kłopotliwym karmieniem. Odpowiedzi się same mi zawsze nasuwają, po pierwsze mam warunki: 12 akwarii x 221 litrów, 1 x 432 litry, 8 x 110 litrów, 6 x 64 litry, co daje mi możliwość stworzenia im optymalnych warunków chowu, po drugie rzadkość tego gatunku, mała popularność daje możliwości odkrycia czegoś nowego, co daje każdemu akwaryście, pasjonacie nie doopisania wrażenia.

Cechy charakterystyczne gatunku:
• Dorastają do – samice 20 cm, samce 14 cm, choć zwykle w akwarium są trochę mniejsze
• Żyworodka z widocznymi cechami morfologicznymi, łatwe odróżnienie samca po gonopodium i różnicy wzrostu
• Woda – temp 25-30 st C, ph 7, twardość średnio twarda do twardej
• Woda może mieć lekkie zasolenie, ale jednocześnie ryby te preferują silnie zarośnięte roślinami zbiornik, co dyskwalifikuje większość gatunków roślin

                     

Etologia szczupaków – zachowanie się szczupaków daje wiele nam hodowcom satysfakcji, odrywa od codziennego zgiełku życia, praca – rodzina – praca. Ryby dobrze się czują w grupie, ja na dzień dzisiejszy posiadam dwa stada dorosłe 3 pary i 8 młodocianych osobników w dwóch oddzielnych akwariach. Obserwuję najczęściej dominację względem grupy samców, samic oraz względem płci. W przypadku tego gatunku łatwo można określić stan emocjonalny ryby po jej tonacji ubarwienia, w chwili zaniepokojenia pojawia się ciemna barwa a u osobników młodych prawie czarna. Jest to bardzo ważny element obserwacji, daje nam możliwość upewnienia się, jakie warunki stworzyliśmy swoim rybom, rzadkie u innych ryb. Nawiązując do rozpoczętego wątku o etologii szczupaków, nie trudno się domyślić, że ryby te należy hodować w stadzie z przewagą samców. W zależności od rozmiarów ciała i wieku ryb istotne jest bezpieczeństwo poszczególnych osobników w stadzie, w miarę wzrostu samic potrafi ona połknąć rybę o 1/3 krótszą od siebie i później np. przez 2-3 dni wystaje jej z pyska ogon innego szczupaka, a sama jest wygięta w łuk i w miarę trawienia ofiara się przemieszcza do żołądka.

 Ciekawostką, którą zauważyłem to jest niezwykła agresywność, sposób jaki posiadają molinezje ostropyskie na szczupaki, któregoś dnia wpuściłem do akwarium gdzie znajdowały się dorosłe osobniki samca molinezji o wielkości 3 cm i co on zrobił podpłynął do największej samicy i zaczął ją skubać w przód pyska do czasu aż ta się przesunęła do tyłu. Wyglądało to bardzo śmiesznie, bo molinezja ta pływa do tej pory i nie rusza jej żaden szczupak a większe od niego gupiki znikają w ciągu paru chwil. Hodowcy tego gatunku wiedzą, że szczupaki mogą głodować, kiedy w ich otoczeniu znajduje się bardzo dużo potencjalnych ofiar, może to być spowodowane stresem szczupaków, rozproszeniem, napięciem, jakie powstaje, rywalizacją pomiędzy ofiarą a drapieżcą. Innym skutkiem nieprawidłowo podawanego pokarmu jest karmienie stale tym samym gatunkiem ryb.
Rozród – do zapłodnienia dochodzi podobnie jak u dobrze nam wszystkim znanych gupików i mieczyków, samica rodzi po prawie 2 miesięcznej ciąży od 30 do 150 młodych o długości ok. 2 cm. Młode posiadają wzdłuż linii bocznej czarny pasek, który w miarę dojrzewania ginie. Młode szczupaki rosną bardzo szybko przy urozmaiconym karmieniu nawet ponad 1 cm tygodniowo. W miarę wzrostu zauważa się, że do pewnego momentu rosną szybciej samce a dopiero po osiągnięciu dojrzałości płciowej relacja się zmienia i zaczynają rosnąc samice. Może to być przystosowanie wytworzone przez naturę w celu ochrony samców, zwiększenia określonej płci w populacji.
Staram się stworzyć swoim szczupakom jak najmniej stresogenne warunki, trzymam je z kilkoma skalarami, dużymi mieczami i molinezjami oraz innymi gatunkami z Ameryki południowej i centralnej, zauważyłem że dobrymi do towarzystwa są również gatunki pyszczaków z jezior afrykańskich. Pomiędzy rybami nie dochodzi że rywalizacji.
Zalety gatunku, wyjątkowe zachowanie, prosta hodowla, odporność na wszelkie choroby poza pasożytami wewnętrznymi, nie wymagają codziennej pielęgnacji – karmienia.
Polecam wszystkich szczupaka żyworodnego, chciałbym w większym gronie hodowców wymieniać się obserwacjami i umacniać pozycję tej wyjątkowo ciekawej ryby w naszym kraju, a co do jej atrakcyjności mogą zapewnić osoby które nabyły u mnie ryby. Dla zainteresowanych mogę przekazać więcej informacji.

Water-Art.
Marek Bobko
Inż. Ichtiolog
www.water-art.pl

Redakcja portalu serdecznie dziękuje Panu Markowi za wyjątkowe informacje oraz zaangażowanie towarzyszące dzieleniu się wiedzą z innymi.